Factsheet: Wat is Open Data?

DE GEMEENTE ALS REGIEVOERDER
GEMEENTE
ALS
WETGEVER
GEMEENTE
ALS
BESCHERMER
GEMEENTE
ALS
INNOVATOR
GEMEENTE
ALS
OPEN DATA

Waarom zou je dit willen weten?

In Nederland hebben we wettelijk bepaald dat Open Data vrijgegeven moet worden voor hergebruik, hetzij op verzoek, hetzij uit eigen beweging. Maar voor welke data geldt dit eigenlijk? Als je dat niet weet, kan je de regels niet goed naleven. Via deze 5 stappen kan je makkelijk nagaan of je met Open Data te maken hebt.

  1. De afkomst: Open Data is ‘des overheids’
    Alleen informatie die door overheidsorganisaties gehouden wordt kan Open Data zijn. Het gaat dus om informatie die gecreëerd is bij het uitoefenen van de zogenaamde publiek taak door de overheid en bekostigd vanuit publieke middelen. Alle andere informatie kan per definitie geen Open Data zijn, ook al kan je daar vrijelijk bij en over beschikken, zoals informatie op Facebook, Linkedin en Twitter.
  2. Het formaat: Open Data is computer leesbaar
    Alleen overheidsinformatie in een elektronisch formaat, liefst op basis van zogenaamde open standaarden, is Open Data. Straatnaambordjes, foldertjes met de openingstijden van het gemeentehuis een toespraak van een minister in het openbaar zijn des overheids, maar in dat formaat, geen Open Data. Typisch gaat het om grote elektronische bestanden, zoals de basisregistraties als de van de Adressen en Gebouwen (BAG), de topografische kaart van Nederland (BRT), maar ook de verzameling wetgeving op wetten.nl
  3. De kennisname: Open Data is openbaar
    Sommige soorten overheidsinformatie is niet openbaar, waardoor dit per definitie geen Open Data kan zijn. Denk daarbij aan Staatsgeheimen, bedrijfsgeheimen, maar bijvoorbeeld ook gegevens over personen, zoals belastingaangiftes, medische gegevens, politieaangiftes, de zogenaamde privacygevoelige gegevens. Open Data is openbaar, voor iedereen. Is dat niet het geval, dan heb je niet te maken met Open Data. Meer weten: zie ook
  4. Het gebruik: Open Data is vrij van rechten
    Open Data mag gebruikt worden door eenieder voor ieder doel zonder dat daarvoor toestemming nodig is van de eigenaar van (de rechten op) de data. Dat betekent dus dat data die de overheid weliswaar houdt, maar daar geen eigenaar van is, geen Open Data is. Denk daarbij aan een digitale bibliotheek van een ministerie: bevindt zich allemaal bij de overheid, maar de overheid is (grotendeels) geen eigenaar van deze informatie, dus geen Open Data. Voor haar eigen data mag de overheid zelf kiezen of ze de rechten vrijgeeft of niet. Als de overheidsorganisatie aan Open Data wil doen, dan doet ze dat uiteraard niet, waarmee de data, bij publicatie, Open Data worden.
  5. De kosten: Open Data kost de gebruiker niets
    Geheel volgens de Open Data filosofie – je maximaliseert het nut van de data door geen gebruiksdrempels op te werpen – brengt de overheidsorganisatie geen kosten in rekening voor het gebruik van haar data. Doet zij dat wel, zoals bijvoorbeeld de Kamer van Koophandel voor het gebruik van haar informatie, dan is geen sprake van Open Data (ook al bevindt de informatie zich in een openbaar register!).